QCVN 24:2016/BYT và mức ồn cho phép tại văn phòng, phòng máy tòa nhà

QCVN 24:2016/BYT là quy chuẩn của Bộ Y tế quy định mức tiếng ồn cho phép tại nơi làm việc, nhằm bảo vệ thính lực của người lao động, từ kỹ thuật viên trong phòng máy đến nhân viên văn phòng. Trong một tòa nhà văn phòng hay khách sạn, kỹ thuật viên có thể trực cả ca cạnh dàn chiller, máy bơm hay máy phát, còn văn phòng ban quản lý thường nằm ngay sát phòng kỹ thuật để tiện vận hành. Nhiều người chỉ nhớ quy chuẩn này qua con số 85 dBA trong 8 giờ, trong khi QCVN 24:2016/BYT còn đặt giới hạn riêng cho từng loại vị trí lao động, từ phòng thiết bị máy đến phòng hành chính và phòng lao động trí óc. Liên Sơn tổng hợp bài viết này để giải thích cách đọc QCVN 24:2016/BYT, phân biệt quy chuẩn với các văn bản tiếng ồn khác và gợi ý cách tính đến quy chuẩn ngay từ khâu thiết kế phòng kỹ thuật và văn phòng.

Người làm việc căng thẳng bên cửa sổ tòa nhà văn phòng, tiếng ồn nơi làm việc theo QCVN 24:2016/BYT

QCVN 24:2016/BYT quy định mức tiếp xúc tiếng ồn cho phép với người lao động, gồm giới hạn theo thời gian tiếp xúc trong ca và giới hạn theo từng loại vị trí lao động, trong đó phòng hành chính là 65 dBA và phòng lao động trí óc là 55 dBA. Quy chuẩn này bảo vệ người làm việc bên trong công trình, khác với QCVN 26:2025 về tiếng ồn môi trường, nên chủ đầu tư cần tính đến cả hai khi bố trí phòng máy cạnh không gian làm việc.

QCVN 24:2016/BYT là gì và áp dụng cho ai

QCVN 24:2016/BYT là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn, mức tiếp xúc cho phép tiếng ồn tại nơi làm việc, do Bộ Y tế ban hành kèm Thông tư 24/2016/TT-BYT ngày 30/6/2016. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/12/2016 và được đăng Công báo số 903 + 904 ngày 03/9/2016. Quy chuẩn thay cho phần quy định về tiếng ồn trong Tiêu chuẩn vệ sinh lao động ban hành theo Quyết định 3733/2002/QĐ-BYT, văn bản mà nhiều hồ sơ cũ vẫn còn dẫn chiếu.

Bộ tiêu chí tiếng ồn nơi làm việc theo QCVN 24:2016/BYT

Phạm vi của QCVN 24:2016/BYT là mức tiếp xúc cho phép với tiếng ồn tại nơi làm việc. Đối tượng áp dụng gồm cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và cá nhân thực hiện quan trắc môi trường lao động, cùng tổ chức và cá nhân có hoạt động gây tiếng ồn tại nơi làm việc ảnh hưởng tới thính lực người lao động. Quy chuẩn không áp dụng cho người làm việc sử dụng tai nghe, chẳng hạn nhân viên tổng đài.

Vì là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, QCVN 24:2016/BYT mang tính bắt buộc. Tính đến ngày biên soạn bài viết (16/11/2026), trang Công báo không ghi nhận văn bản nào thay thế hay sửa đổi quy chuẩn này, và chủ đầu tư nên rà lại hiệu lực tại thời điểm lập hồ sơ.

Mức tiếp xúc tiếng ồn cho phép theo thời gian

Bảng 1 của QCVN 24:2016/BYT quy định mức âm tương đương (LAeq) cho phép theo thời gian tiếp xúc trong ngày. Mức chuẩn là 85 dB cho 8 giờ, và khi mức ồn càng cao thì thời gian được phép tiếp xúc càng ngắn.

Mức tiếp xúc tiếng ồn cho phép theo thời gian trong ngày theo Bảng 1 của QCVN 24:2016/BYT

Bảng trên đi theo quy tắc 3 dB. Khi mức ồn tăng thêm 3 dB, năng lượng âm mà tai nhận được tăng gấp đôi, nên thời gian tiếp xúc cho phép giảm còn một nửa, ví dụ 85 dBA trong 8 giờ tương đương 88 dBA trong 4 giờ. Cách nhìn này giúp hiểu vì sao một khu vực chỉ ồn hơn vài dB đã làm thời gian làm việc an toàn giảm đáng kể. Ngoài ra, trong mọi thời điểm làm việc, mức áp âm cực đại không được vượt quá 115 dBA.

Trên thực tế, một kỹ thuật viên hiếm khi đứng ở một mức ồn suốt ca mà thường đi qua lại giữa phòng máy, hành lang và phòng điều khiển. QCVN 24:2016/BYT có cách cộng dồn các khoảng tiếp xúc ở nhiều mức khác nhau trong cùng một ca, nên một người vẫn có thể vượt giới hạn dù không ở khu ồn nào quá lâu. Việc đánh giá này cần số liệu đo theo đúng phương pháp ở phần cuối bài, không nên ước tính bằng cảm nhận.

Giới hạn tiếng ồn theo từng vị trí lao động

Phần ít được nhắc tới nhất của QCVN 24:2016/BYT là Bảng 2, giới hạn mức áp suất âm tại các vị trí lao động. Bảng này cho thấy quy chuẩn không chỉ có con số 85 dBA, mà đặt mức thấp hơn nhiều cho những vị trí cần tập trung hoặc cần trao đổi bằng lời nói. Các số liệu nêu trong bài được tổng hợp từ toàn văn quy chuẩn, và khi lập hồ sơ cần đối chiếu với bản gốc do Bộ Y tế ban hành.

Giới hạn tiếng ồn theo vị trí lao động theo Bảng 2 của QCVN 24:2016/BYT

Ngoài mức chung tính bằng dBA, Bảng 2 còn quy định giới hạn theo từng dải tần octave từ 63 Hz đến 8.000 Hz. Điều này có nghĩa một không gian có thể đạt mức dBA tổng nhưng vẫn vượt ở một dải tần, thường gặp với tiếng ù tần số thấp của máy móc, nên khi đo đánh giá cần xem cả phổ tần chứ không chỉ một con số.

Phòng máy và buồng điều khiển

Bảng 2 nêu rõ nhóm “các phòng thiết bị máy có nguồn ồn” với giới hạn 80 dBA, và buồng điều khiển có liên lạc bằng điện thoại là 70 dB. Với tòa nhà, đây là các vị trí như phòng chiller, phòng bơm, phòng máy phát hay phòng điều khiển hệ thống tòa nhà nơi kỹ thuật viên trực ca. Mỗi vị trí cụ thể thuộc nhóm nào trong Bảng 2 cần được ban quản lý xác định cùng đơn vị đo, vì cùng là phòng kỹ thuật nhưng có phòng người chỉ vào kiểm tra, có phòng người ngồi làm việc cả ca.

Sơ đồ phòng máy và buồng điều khiển trong tòa nhà, nơi kỹ thuật viên trực ca

Văn phòng hành chính và khác

Các phòng chức năng, hành chính, kế toán có giới hạn 65 dBA, còn phòng ban như phòng thiết kế, lập trình, thống kê là 55 dBA. Cần hiểu đúng đây là giới hạn tại vị trí lao động theo QCVN 24:2016/BYT, tức mức tối đa người làm việc được phép tiếp xúc, chứ không phải chỉ tiêu ồn nền dùng để thiết kế phòng. Một văn phòng ban quản lý đặt sát phòng máy bơm hay phòng chiller là trường hợp dễ chạm ngưỡng này nếu vách ngăn và cửa không được tính toán cách âm.

Sơ đồ văn phòng hành chính với người làm việc trên máy tính

QCVN 24:2016/BYT khác QCVN 26:2025 và TCXDVN 175:2005 thế nào?

Ba văn bản này đều nói về tiếng ồn nhưng bảo vệ những đối tượng khác nhau, nên không thể dùng văn bản này thay cho văn bản kia. QCVN 24:2016/BYT bảo vệ người lao động tại chính nơi họ làm việc. QCVN 26:2025/BNNMT kiểm soát tiếng ồn phát ra môi trường xung quanh, đo tại khu vực bị ảnh hưởng như nhà dân, trường học hay bệnh viện lân cận. TCXDVN 175:2005 quy định mức ồn tối đa cho phép bên trong công trình công cộng và được dùng khi thiết kế, như đã phân tích trong bài tiêu chuẩn tiếng ồn bệnh viện.

So sánh QCVN 24:2016/BYT, QCVN 26:2025/BNNMT và TCXDVN 175:2005

Một phòng máy trên mái có thể cùng lúc phải đáp ứng cả hai quy chuẩn: QCVN 24:2016/BYT cho kỹ thuật viên làm việc bên trong và QCVN 26:2025 cho khu dân cư bên ngoài. Hai mục tiêu này thường được giải bằng những biện pháp khác nhau, nên cần đặt ra cùng lúc ngay từ thiết kế.

Đáp ứng QCVN 24:2016/BYT từ khâu thiết kế phòng kỹ thuật và văn phòng

Trước khi chọn giải pháp, kỹ sư âm học thường đặt vài câu hỏi chẩn đoán. Phòng kỹ thuật nào có người làm việc thường xuyên, và ai trực ca ở đó trong bao lâu? Văn phòng ban quản lý, phòng điều khiển nằm cạnh nguồn ồn nào, ngăn cách bằng vách, cửa hay ô kính gì? Thiết bị có đặt trực tiếp lên sàn chung với văn phòng bên dưới hay bên cạnh không? Câu trả lời cho thấy vị trí nào đang chịu ồn qua không khí, vị trí nào chịu thêm rung truyền qua kết cấu.

Tiếng vang trong phòng máy và giải pháp xử lý bằng vật liệu tiêu âm

Về nguyên lý, thứ tự ưu tiên là giảm ồn tại nguồn, rồi chặn đường truyền, sau cùng mới đến bảo vệ người nghe. Giảm tại nguồn bắt đầu từ việc chọn thiết bị có dữ liệu âm học phù hợp và đặt phòng máy xa các phòng làm việc ngay trên mặt bằng. Chặn đường truyền gồm cách âm vách, sàn, cửa giữa phòng máy và văn phòng để phòng bên cạnh nằm trong giới hạn của nhóm hành chính hoặc nhóm lao động trí óc, cùng cách rung chân máy để tiếng ồn không theo kết cấu sang phòng khác. Bên trong phòng máy, vật liệu tiêu âm trên trần và vách giúp hạn chế tiếng vang dội qua lại giữa các bề mặt cứng, góp phần hạ mức ồn tại chỗ kỹ thuật viên đứng.

Khi các biện pháp kỹ thuật chưa đưa được mức ồn xuống dưới 85 dB, QCVN 24:2016/BYT yêu cầu thực hiện chế độ bảo vệ thính lực cho người lao động, với hiệu suất giảm ồn của phương tiện bảo vệ theo Bảng 3 của quy chuẩn. Đây là lớp bảo vệ sau cùng, không thay được việc xử lý tiếng ồn tại công trình.

Mức cách âm cần thiết cho từng vách, sàn hay cửa phụ thuộc mức ồn thiết bị, phổ tần và giới hạn của phòng bên cạnh, nên cần được tính bằng mô phỏng theo bản vẽ, với các phần mềm chuyên dụng như INSUL. Các bài toán cụ thể của phòng kỹ thuật đã được phân tích trong những bài về tiếng ồn tháp giải nhiệt, cách âm dàn nóng VRF và giải pháp box in box cho phòng cần tách khỏi kết cấu tòa nhà.

Đo kiểm tra tiếng ồn nơi làm việc theo TCVN 9799:2013

QCVN 24:2016/BYT dẫn chiếu hai phương pháp đo. Phương pháp thứ nhất là TCVN 9799:2013, tương đương ISO 9612:2009, về xác định mức tiếp xúc tiếng ồn nghề nghiệp, còn phương pháp thứ hai là phương pháp giám sát mức ồn trong Phụ lục G của quy định OSHA 1910.95 của Hoa Kỳ.

Cơ sở có người lao động tiếp xúc với tiếng ồn phải định kỳ đo kiểm tra tiếng ồn nơi làm việc tối thiểu 1 lần mỗi năm. Khi kết quả vượt giới hạn, đơn vị sử dụng lao động phải thực hiện ngay các giải pháp cải thiện điều kiện lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động. Với tòa nhà mới hoặc phòng máy vừa cải tạo, nên đo ngay khi thiết bị vận hành ổn định để biết các vị trí làm việc đã đạt hay chưa, thay vì chờ tới kỳ đo định kỳ đầu tiên. Góc nhìn về việc đưa số liệu tiếng ồn vào báo cáo của doanh nghiệp được trình bày thêm trong bài ESG tiếng ồn công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tiếng ồn văn phòng theo QCVN 24:2016/BYT được phép bao nhiêu dBA?

Theo Bảng 2, phòng chức năng, hành chính, kế toán, kế hoạch có giới hạn 65 dBA, còn phòng lao động trí óc như phòng thiết kế, lập trình, thống kê là 55 dBA. Đây là giới hạn tại vị trí lao động, không phải chỉ tiêu ồn nền dùng trong thiết kế phòng.

Làm việc 4 giờ trong phòng máy thì mức ồn cho phép là bao nhiêu?

Bảng 1 cho phép 88 dBA với thời gian tiếp xúc 4 giờ. Tuy vậy phòng máy còn thuộc nhóm có giới hạn riêng trong Bảng 2, và nếu kỹ thuật viên còn làm ở các khu ồn khác trong cùng ca thì phải cộng dồn, nên kết luận cuối cùng cần dựa trên số liệu đo thực tế.

Bao lâu phải đo tiếng ồn nơi làm việc một lần?

QCVN 24:2016/BYT yêu cầu cơ sở có người lao động tiếp xúc với tiếng ồn đo kiểm tra định kỳ tối thiểu 1 lần mỗi năm. Phép đo thực hiện theo TCVN 9799:2013 hoặc phương pháp OSHA được quy chuẩn dẫn chiếu.

Đạt QCVN 26:2025 có nghĩa là đã đạt QCVN 24:2016/BYT không?

Không, vì hai quy chuẩn đo ở hai vị trí khác nhau và bảo vệ hai nhóm người khác nhau. Một phòng máy có thể không gây ồn cho khu dân cư bên ngoài nhưng mức ồn bên trong vẫn vượt giới hạn cho kỹ thuật viên, và ngược lại.

Kết luận

QCVN 24:2016/BYT không chỉ là con số 85 dBA của nhà máy, mà còn đặt giới hạn rõ ràng cho phòng thiết bị máy, buồng điều khiển, phòng hành chính và phòng lao động trí óc ngay trong các tòa nhà dân dụng. Tính đến quy chuẩn này từ khi bố trí mặt bằng và chọn cấu tạo vách, sàn, cửa giúp chủ đầu tư tránh những lần cải tạo tốn kém sau khi tòa nhà đã vận hành. Nếu dự án của bạn có phòng máy đặt cạnh không gian làm việc, hãy liên hệ Liên Sơn để kỹ sư âm học khảo sát và tư vấn.

Dự án Liên Sơn đã thi công

Tầng kỹ thuật ĐQM, TP.HCM

Phòng kỹ thuật Ritz Carlton Residences – The Grand – HN

Liên hệ Liên Sơn

Hotline: 0906 653 523
Email: info@lienson.com
Website: lienson.com
Facebook: Liên Sơn Acoustic Engineering, giải pháp âm học

Bài viết được quan tâm

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *