Trẻ em dưới 13-15 tuổi có khả năng tập trung nghe chọn lọc vào giọng nói giữa tạp âm kém hơn người lớn đáng kể. Theo báo cáo “Green Schools: Attributes for Health and Learning” của National Academies Press, đây là một kỹ năng phát triển theo tuổi, chưa hoàn thiện ở trẻ nhỏ. Nói cách khác, một lớp học “nghe ổn” với người lớn chưa chắc đã đủ tốt cho học sinh mầm non, tiểu học.
Tiếng ồn ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh như thế nào?
Tác động không chỉ dừng ở việc khó nghe hơn. National Academies Press dẫn nghiên cứu của Hygge (2003) cho thấy tiếng ồn quá mức ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ, đồng thời gây xao nhãng làm giảm khả năng tập trung của học sinh. Một nghiên cứu khác (Cohen et al., 1980) ghi nhận trẻ có xu hướng bỏ cuộc sớm hơn khi giải các bài tập khó trong môi trường ồn ào, so với môi trường yên tĩnh.
Tiếng ồn giao thông và máy bay là dẫn chứng rõ nhất về mức độ ảnh hưởng lâu dài. Theo Stansfeld và cộng sự (2005), chênh lệch 5 dB tiếng ồn máy bay tương đương với khoảng 2 tháng chậm phát triển kỹ năng đọc hiểu ở Anh, và 1 tháng ở Hà Lan. Học sinh tại các trường gần đường bay hoặc đường sắt vì vậy thường có điểm đọc hiểu thấp hơn đáng kể so với học sinh ở khu vực yên tĩnh. Trẻ càng nhỏ tuổi, mức độ ảnh hưởng càng nặng. Do kỹ năng tập trung và nhận biết âm thanh chưa hoàn thiện cho đến 13-15 tuổi như đã nêu ở trên, lớp học càng dành cho học sinh nhỏ tuổi thì yêu cầu về sự yên tĩnh càng cao.
Vì sao trẻ mầm non, tiểu học cần môi trường lớp học ít vang, ít ồn hơn người lớn?
Báo cáo của National Academies Press nêu rõ: Khả năng tập trung vào lời nói là một kỹ năng phát triển dần theo tuổi và không hoàn thiện cho đến 13-15 tuổi. Ở tuổi mầm non, tiểu học, não bộ trẻ chưa đủ khả năng lọc giọng nói của giáo viên ra khỏi tiếng vang và tạp âm nền như người lớn vẫn làm được. Hệ quả là để trẻ nhỏ nghe hiểu lời giảng ở cùng mức độ rõ ràng như người lớn, lớp học của các em cần đạt tiêu chí âm học nghiêm ngặt hơn: Ít vang hơn, nền ồn thấp hơn. Không thể áp dụng chung một ngưỡng cho mọi lứa tuổi.
Nguồn: National Academies Press, chương 8
ANSI S12.60 quy định thời gian vang lớp học như thế nào theo thể tích phòng?
Tiêu chuẩn ANSI/ASA S12.60-2002 quy định thời gian vang tối đa (RT60) cho phòng học theo thể tích phòng, không theo lứa tuổi hay cấp học: Phòng dưới 283 m³, RT60 tối đa 0,6 giây; phòng từ 283 đến 566 m³, RT60 tối đa 0,7 giây. Đi kèm là ngưỡng ồn nền tối đa 35 dBA cho các phòng dưới 20.000 ft³ (khoảng 566 m³). Đây là điểm cần lưu ý: Bản thân tiêu chuẩn không hề ưu ái hay phân biệt lớp học trẻ em, chỉ căn cứ vào quy mô không gian.
Một điểm dễ hiểu nhầm: Độ vang cần đạt mức tối ưu, không phải càng thấp càng tốt. Vật liệu hấp thụ âm giúp giảm độ vang, nhưng dùng quá nhiều sẽ làm giảm cả độ lớn giọng nói giáo viên. Theo National Academies Press, lớp học nên nhắm tới khoảng 0,4 đến 0,7 giây thay vì cố ép về mức tối thiểu tuyệt đối. Bên cạnh độ vang, ba nhóm nguồn ồn chính cũng cần kiểm soát đồng thời: Hệ thống HVAC (nguồn ồn phổ biến nhất trong lớp học), tiếng ồn bên ngoài (giao thông, thiết bị ngoài trời), và tiếng ồn trong nhà từ hành lang, lớp học lân cận hoặc chính học sinh. Đáng chú ý là hiệu ứng Lombard: Học sinh có xu hướng nói to hơn nếu môi trường xung quanh đã ồn sẵn, tạo thành vòng lặp tăng ồn.
Nguồn: Larson Davis
Vì sao lớp mầm non, tiểu học thường rơi vào nhóm tiêu chí nghiêm ngặt nhất?
Vì phòng học mầm non, tiểu học phổ biến có sĩ số và diện tích nhỏ hơn phòng học, giảng đường của học sinh lớn tuổi, thể tích thực tế gần như mặc định rơi vào nhóm dưới 283 m³, nhóm có ngưỡng RT60 nghiêm ngặt nhất (0,6 giây) trong toàn bộ ANSI S12.60. Kết hợp với cơ sở khoa học ở trên, lớp mầm non, tiểu học vừa phải đáp ứng ngưỡng kỹ thuật nghiêm ngặt hơn do quy mô phòng nhỏ, vừa cần thêm biên độ an toàn vì khả năng nghe chọn lọc của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh. Tại Việt Nam, TCVN 10615-2 (tương đương ISO 3382-2) là tiêu chuẩn đo thời gian vang được dùng phổ biến, nhưng nếu chủ đầu tư áp một ngưỡng RT chung cho mọi cấp học mà không đối chiếu lại thể tích phòng thực tế theo ANSI S12.60, rất dễ bỏ sót yêu cầu nghiêm ngặt hơn mà phòng học nhỏ tuổi cần đạt.
Giải pháp tiêu âm lớp học mầm non tiểu học hiệu quả, chi phí hợp lý
Liên Sơn hiện chưa có case thi công riêng cho lớp học mầm non, tiểu học, nhưng cùng nguyên lý và vật liệu đã áp dụng cho hội trường các trường quốc tế BIS-HCM và BVIS-HCM quy mô và mục đích sử dụng tuy khác lớp học (hội trường phục vụ trình diễn, âm thanh khuếch đại; lớp học phục vụ giọng nói trực tiếp không mic ở khoảng cách gần). Nhưng thông số vật liệu, đặc tính vật lý của sản phẩm không đổi theo loại phòng, nên vẫn có giá trị tham khảo kỹ thuật. Đặc biệt, diện tích và cách bố trí lắp đặt cho lớp học chỉ cần tính toán lại, xử lý vấn đề riêng theo đúng thể tích phòng và ngưỡng RT60 nêu trên.
Giải pháp cho trần là tấm nhôm đục lỗ siêu nhỏ iMicro (micro-perforated, đường kính lỗ dưới 1mm), hệ số tiêu âm NRC đạt 0,65 đến 0,9 tùy công trình, hiệu quả nhất ở dải tần 250 đến 2000Hz, đúng dải tần giọng nói con người. Với tường, kết hợp tấm gỗ tiêu âm (NRC 0,8) và tấm nhôm iMicro (NRC 0,63) để tăng khả năng hấp thụ ở dải tần trung cao. Tại BVIS-HCM, tổ hợp giải pháp này giúp hội trường đạt RT60 0,85 giây và chỉ số cách âm Dw 40dB, đo bằng thiết bị NTi XL2 và Bedrock AM100 cấp chính xác 1.
Vật liệu kim loại không xốp còn có ưu điểm phù hợp môi trường trẻ nhỏ: Dễ vệ sinh, không tích bụi hay ẩm mốc, đạt cấp chống cháy Class A.
Dự án Liên Sơn đã thi công
Kiểm soát tiếng ồn và vang âm hội trường trường quốc tế BIS – HCM
Thiết kế thi công kiểm soát tiếng ồn và vang âm hội trường trường quốc tế BVIS – HCM
Câu hỏi thường gặp về tiêu âm lớp học mầm non tiểu học
Lớp học mầm non có cần xử lý tiêu âm khác lớp học tiểu học không?
Về nguyên tắc kỹ thuật là giống nhau, ANSI S12.60 quy định theo thể tích phòng chứ không theo cấp học. Nếu hai phòng có thể tích tương đương, ngưỡng RT60 áp dụng như nhau.
Có cần đo đạc thực tế sau khi thi công tiêu âm lớp học không?
Nên đo, vì RT60 và ngưỡng ồn nền chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố thi công thực tế (diện tích lắp đặt, vật liệu nội thất khác trong phòng), không chỉ phụ thuộc vào vật liệu tiêu âm được chọn.
Kết luận
Lớp học mầm non, tiểu học không chỉ cần đạt ngưỡng RT60 nghiêm ngặt hơn do thể tích phòng nhỏ, mà còn cần thêm biên độ an toàn vì khả năng nghe chọn lọc của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh đến 13-15 tuổi. Nếu trường của bạn đang trong giai đoạn thiết kế hoặc cải tạo, hãy liên hệ Liên Sơn để được tư vấn giải pháp tiêu âm phù hợp với thể tích phòng thực tế.
Liên hệ Liên Sơn
Hotline: 0906 653 523
Email: info@lienson.com
Website: lienson.com
Facebook: Liên Sơn Acoustic Engineering, Giải pháp âm học
