Những điều nhà đầu tư cần biết về QCVN 27:2025: Quy chuẩn mới về độ rung

Sự ra đời của QCVN 27:2025/BNNMT đánh dấu một bước chuyển dịch lớn trong công tác quản lý Nhà nước về độ rung tại Việt Nam. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia này được ban hành để thay thế hoàn toàn cho QCVN 27:2010/BTNMT, thiết lập những tiêu chuẩn mới khắt khe và chi tiết hơn.

Đối với các nhà đầu tư dự án, việc nắm vững các quy định này không chỉ đảm bảo tính tuân thủ pháp lý mà còn là cơ sở để hoạch định chi phí thiết kế, lựa chọn vật liệu và phương án thi công tối ưu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Bài viết sau đây được chúng tôi tổng hợp và đưa đến cho nhà đầu tư, nhà thầu một số nội dung trọng yếu cần biết về quy chuẩn mới này.

Nội dung

1. Cơ quan ban hành và phạm vi điều chỉnh của QCVN 27:2025

QCVN 27:2025/BNNMT do Cục Môi trường biên soạn, Vụ Khoa học và Công nghệ trình duyệt; Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, và do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành theo Thông tư số 01/2025/TT-BNNMT ngày 15 tháng 5 năm 2025.

Văn bản này quy định giới hạn tối đa cho phép mức gia tốc rung (mức rung) tại các khu vực bị ảnh hưởng có con người sinh sống, hoạt động và làm việc nhằm ngăn chặn các ảnh hưởng có thể xảy ra của rung động tới sức khỏe, sự thoải mái của con người. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, công trường xây dựng đang thi công, phương tiện giao thông và các hoạt động dân sinh.

2. Phân loại khu vực bị ảnh hưởng theo QCVN 27:2025

Quy chuẩn phân chia đối tượng chịu tác động thành 04 nhóm khu vực :

Khu vực A: Các cơ sở giáo dục, y tế, chăm sóc người cao tuổi, bảo tàng, thư viện, công trình tín ngưỡng, tôn giáo và trụ sở làm việc của các cơ quan Đảng, Nhà nước.
Khu vực B: Nhà ở (chung cư, nhà tập thể, nhà ở riêng lẻ), khách sạn, nhà khách và các cơ sở dịch vụ lưu trú khác .
Khu vực C: Công trình thể thao, công viên, trung tâm hội nghị, nhà hát, rạp chiếu phim, cơ sở chăn nuôi, trồng trọt và các trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng .
Khu vực D: Nhà ga (hàng không, đường thủy, đường sắt), bến xe, bãi đỗ xe, các khu sản xuất tập trung và công trình công nghiệp .

3. Giới hạn gia tốc rung tối đa và cơ chế điều chỉnh ngưỡng

Dưới đây là các thông số định lượng chính xác được trích xuất từ quy chuẩn.

3.1. Giá trị tối đa cho phép theo QCVN 27:2025

Áp dụng đối với mức rung phát sinh từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hoạt động dân sinh:

Khu vực bị ảnh hưởng	Ngày (06:00 ~ trước 22:00)	Đêm (22:00 ~ trước 06:00)
Khu vực A	60 dB	55 dB
Khu vực B	65 dB	60 dB
Khu vực C	70 dB	65 dB
Khu vực D	75 dB	70 dB

3.2. Giá trị điều chỉnh ngưỡng quy định theo thời gian (Bảng 2)

Nhà đầu tư cần lưu ý cơ chế điều chỉnh này để lập kế hoạch vận hành thiết bị tối ưu:

Thời gian phát ra độ rung	Chênh lệch ngưỡng giá trị tại Bảng 1 được phép điều chỉnh
Một trong các trường hợp sau: Ít hơn hoặc bằng 2 giờ vào ban ngày Ít hơn hoặc bằng 0,75 giờ vào buổi đêm	+10 dB
Một trong các trường hợp sau: > 2 giờ và ít hơn 4 giờ vào ban ngày > 0,75 giờ và ít hơn 1,5 giờ vào buổi đêm	+5 dB
Một trong các trường hợp sau: > 4 giờ vào ban ngày > 1,5 giờ vào buổi đêm	Áp dụng quy định tại Bảng 1

4. Quy định đối với công trường xây dựng đang thi công

Hạn mức rung đối với nguồn từ công trường thi công được quy định tại Bảng 3 là 65 – 70 dB (Ngày) và 60 – 65 dB (Đêm) tùy khu vực . Tuy nhiên, nhà thầu được phép điều chỉnh theo Bảng 4 như sau:

Thi công gây rung ít hơn hoặc bằng 2 giờ mỗi ngày: Điều chỉnh +10 dB.
Thi công gây rung từ trên 2 giờ đến 4 giờ vào ban ngày: Điều chỉnh +5 dB.
Thi công gây rung trên 4 giờ vào ban ngày: Áp dụng ngưỡng tại Bảng 3.

5. Danh mục chủng loại thiết bị tạo rung bắt buộc kiểm soát

Chủ đầu tư và nhà thầu cần đặc biệt lưu ý khi mua sắm hoặc đưa vào vận hành các thiết bị thuộc danh mục phụ lục của QCVN 27:2025/BNNMT. Các thiết bị này có khả năng gây rung động lớn, đòi hỏi phải có biện pháp kỹ thuật cách rung chuyên sâu:

Máy ép không dùng thủy lực: Bắt buộc kiểm soát khi công suất từ 15kW trở lên.
Máy nghiền (thô/mịn), Máy rèn, Máy xay xát gạo: Áp dụng cho thiết bị có công suất từ 22,5kW trở lên.
Máy chế biến gỗ: Bao gồm các dòng máy bào, cắt, mài, CNC, khoan có công suất từ 22,5kW trở lên.
Máy ép đùn và máy ép phun: Ngưỡng kiểm soát từ 37,5kW trở lên.
Máy ép than: Thiết bị từ 7,5kW trở lên.
Sản xuất gạch block/xi măng: Kiểm soát khi cơ sở vận hành từ 04 máy trở lên.

6. Phương pháp xác định và trách nhiệm thực thi theo QCVN 27:2025

Việc đánh giá sự tuân thủ quy chuẩn phải được thực hiện thông qua các phép đo thực tế bởi tổ chức có năng lực quan trắc môi trường được cấp phép.

Xác định mức rung nền: Phải tiến hành đo liên tục tối thiểu 5 phút tại khu vực bị ảnh hưởng khi dự án chưa hoạt động (hoặc nguồn gây rung tạm dừng) để lấy giá trị VLeq làm nền đối chiếu.
Chỉ số đánh giá: Sử dụng mức gia tốc rung tương đương tích phân VLeq hoặc mức gia tốc rung tương đương tích phân lớn nhất VLmax để so sánh với các giá trị giới hạn tại bảng quy định kỹ thuật.
Trách nhiệm pháp lý: Chủ đầu tư và các tổ chức liên quan có trách nhiệm bảo đảm mức rung phát sinh không vượt quá ngưỡng cho phép tại các khu vực dân cư xung quanh. Trong trường hợp vượt ngưỡng, cần triển khai ngay các giải pháp cô lập rung động, sử dụng vật liệu tiêu âm, cách âm chuyên dụng từ các đơn vị chuyên môn như Liên Sơn để ngăn chặn ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng.