Tháng 5 năm 2026, đoàn kiểm tra của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bến Tre đo tiếng ồn tại 11 điểm quanh dự án điện gió Thanh Phong giai đoạn 1. Kết quả, 10 trên 11 điểm vượt quy chuẩn cho phép, trong đó 3 điểm vượt tới 10 lần. Khoảng 155 hộ dân sống trong phạm vi ảnh hưởng của 9 tuabin tổng công suất 29,7MW đã phản ánh tình trạng mất ngủ kéo dài, còn ruộng vườn và ao nuôi thủy sản quanh đó ghi nhận thiệt hại rõ rệt. Vụ việc xảy ra đúng vào thời điểm Việt Nam vừa ban hành TCVN 10687-14:2025, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia yêu cầu công bố mức công suất âm thanh của hệ thống phát điện gió. Với các nhà đầu tư, tổng thầu EPC đang triển khai hàng loạt dự án điện gió trên cả nước, đây là thời điểm cần nhìn lại bài toán tiếng ồn tuabin gió một cách nghiêm túc, thay vì chỉ xử lý khi đã phát sinh khiếu nại.
Khi tiếng ồn tuabin vượt ngưỡng
Dự án điện gió Thanh Phong giai đoạn 1 gồm 9 tuabin với tổng công suất 29,7MW đã vận hành thương mại từ ngày 29 tháng 9 năm 2023.
Kết quả đo đạc tháng 5 năm 2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tại địa phương cho thấy 10 trên 11 vị trí đo vượt quy chuẩn tiếng ồn hiện hành, trong đó có 3 vị trí vượt tới 10 lần mức cho phép. Hậu quả là khoảng 155 hộ dân nằm trong vùng ảnh hưởng đã lên tiếng phản ánh tình trạng mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần, cùng thiệt hại sản xuất nông nghiệp giảm khoảng 30 đến 50% sản lượng, nuôi trồng thủy sản giảm tới 50%, kèm hiện tượng tôm cua chết bất thường.
Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã yêu cầu doanh nghiệp hoàn tất khắc phục tiếng ồn trước tháng 8 năm 2026, đồng thời chỉ đạo thành lập hội đồng phối hợp giải quyết tranh chấp và có phương án hỗ trợ tạm thời cho người dân trong lúc chờ quy định đền bù chính thức. Đây không phải trường hợp cá biệt duy nhất, nhiều dự án điện gió khác từ Quảng Trị đến Gia Lai cũng từng ghi nhận phản ánh tương tự. Điều đó cho thấy đây là vấn đề mang tính hệ thống của ngành.
TCVN 10687-14:2025 yêu cầu tiếng ồn điện gió như thế nào?
Theo thông tin công bố trên Tạp chí điện tử VietQ (Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng), TCVN 10687-14:2025 là tiêu chuẩn kỹ thuật quy định phương pháp đo và yêu cầu công bố mức công suất âm thanh của hệ thống phát điện gió. Điểm khác biệt quan trọng so với cách đo trong case study nằm ở giai đoạn áp dụng. Đo mức công suất âm thanh là phép đo đặc trưng của chính thiết bị tuabin, thực hiện ngay từ khâu thử nghiệm hoặc lựa chọn model trước khi lắp đặt, còn đo tại hiện trường như đoàn kiểm tra địa phương đã làm là đo mức áp suất âm thực tế tại một vị trí cụ thể, chịu ảnh hưởng thêm bởi khoảng cách, địa hình và số lượng tuabin xung quanh.
Nói cách khác, nếu mức công suất âm thanh được công bố minh bạch và đối chiếu ngay từ bước lựa chọn thiết bị, chủ đầu tư hoàn toàn có thể ước tính trước mức ồn tại các vị trí nhạy cảm quanh dự án, thay vì chỉ phát hiện vượt chuẩn sau khi tuabin đã vận hành và người dân đã khiếu nại kéo dài. Đây là lý do tiêu chuẩn tiếng ồn điện gió mới được xem là bước tiến cần thiết, dù không thể thay thế việc khảo sát, mô phỏng lan truyền âm cho từng vị trí dự án trước khi thi công.
Vì sao tiếng ồn tuabin gió dễ vượt chuẩn và lan xa hơn dự kiến
Tiếng ồn tuabin gió có hai đặc điểm kỹ thuật khiến nó dễ gây bức xúc kéo dài hơn nhiều loại tiếng ồn công nghiệp khác.
Thứ nhất là hiện tượng biên độ điều biến (amplitude modulation), âm thanh từ cánh quạt không phát ra đều đặn mà tăng giảm nhịp nhàng theo chu kỳ quay, tạo cảm giác nhịp đập lặp đi lặp lại. Theo tài liệu tổng hợp của Cơ quan Năng lượng Quốc tế về điện gió (IEA Wind), đặc tính này khiến tiếng ồn tuabin dễ được cảm nhận là khó chịu hơn mức decibel trung bình đo được cho thấy.
Thứ hai, thành phần tần số thấp trong tiếng ồn tuabin gió suy giảm chậm hơn âm tần số cao khi lan truyền, nên có thể lan xa hơn phạm vi ảnh hưởng thường thấy của tiếng ồn công nghiệp thông thường. Đây là lý do vùng ảnh hưởng thực tế quanh một dự án điện gió thường rộng hơn ước tính ban đầu dựa trên khoảng cách an toàn tối thiểu, và cần khảo sát, mô phỏng lan truyền âm riêng cho từng vị trí thay vì áp dụng một khoảng cách chung.
Khoảng trống quản lý và cơ hội cho nhà đầu tư đi trước
Thực tế xử lý các vụ việc tương tự cho thấy, khi chưa có các hướng dẫn định lượng đồng bộ về đền bù hay giải quyết tranh chấp đặc thù cho năng lượng tái tạo, các cơ quan quản lý địa phương thường áp dụng trực tiếp các chế tài xử lý vi phạm môi trường hiện hành và yêu cầu chủ đầu tư nhanh chóng khắc phục. Điều này cho thấy rủi ro vận hành là hiện hữu.
Với các nhà đầu tư và tổng thầu EPC đang chuẩn bị triển khai dự án mới, chi phí xử lý tiếng ồn sau khi đã vận hành (gồm cả chi phí khắc phục kỹ thuật lẫn đàm phán kéo dài với cộng đồng) thường lớn hơn nhiều so với chi phí khảo sát và mô phỏng lan truyền âm ngay từ giai đoạn thiết kế. Đối chiếu sớm với mức công suất âm thanh theo TCVN 10687-14:2025, kết hợp khảo sát nền tiếng ồn thực tế tại khu vực dự kiến đặt tuabin, giúp nhà đầu tư nhận diện sớm các vị trí có nguy cơ vượt chuẩn trước khi ký kết hợp đồng thiết bị.
Với các hạng mục phụ trợ gần khu dân cư như trạm biến áp hay phòng vận hành, giải pháp tiêu âm, cách âm chuyên dụng ngoài trời cũng là một lớp giảm ồn bổ sung đáng cân nhắc, song song với việc lựa chọn tuabin có mức công suất âm thanh phù hợp ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp về tiếng ồn điện gió
TCVN 10687-14:2025 áp dụng cho đối tượng nào?
Theo VietQ, tiêu chuẩn quy định phương pháp đo và yêu cầu công bố mức công suất âm thanh cho hệ thống phát điện gió, áp dụng cho các đơn vị sản xuất, cung cấp thiết bị và chủ đầu tư dự án điện gió tại Việt Nam.
Nếu dự án điện gió đã vận hành mà bị phát hiện vượt chuẩn tiếng ồn thì xử lý ra sao?
Case study cho thấy quy trình thường gặp gồm đo đạc xác minh của cơ quan môi trường địa phương, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục theo thời hạn cụ thể, và thành lập hội đồng phối hợp đàm phán hỗ trợ tạm thời cho người dân trong lúc chờ quy định đền bù chính thức.
Đi trước tiêu chuẩn thay vì xử lý khi đã có khiếu nại
Ngành điện gió Việt Nam đang tăng tốc theo Quy hoạch điện VIII, và TCVN 10687-14:2025 là bước đi cần thiết để minh bạch hoá bài toán tiếng ồn ngay từ khâu thiết bị. Nhưng case study cho thấy, tiêu chuẩn công bố mức công suất âm thanh vẫn cần đi kèm khảo sát, mô phỏng lan truyền âm thực tế cho từng vị trí để tránh lặp lại tình huống tương tự. Liên Sơn, với đội ngũ kỹ sư âm học được công nhận CPEng, APAC Engineer và AAAC tại Úc và Việt Nam, sẵn sàng đồng hành cùng nhà đầu tư điện gió ngay từ giai đoạn khảo sát vị trí.
Dự án Liên Sơn đã thi công
https://lienson.com/tang-ky-thuat-dqm-ung-dung-giai-phap-hang-rao-chan-am-econowall-hieu-qua/
https://lienson.com/category/du-an/ha-tang-ky-thuat/
Liên hệ để nhận tư vấn giải pháp âm học chuyên nghiệp với Liên Sơn qua:
Hotline: 0906 653 523
Email: info@lienson.com
Website chính thức: https://lienson.com
