Trong lĩnh vực xây dựng hiện đại, việc kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn từ hệ thống kỹ thuật là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng công trình. TCVN 8776:2011, một tiêu chuẩn hoàn toàn tương đương với quốc tế ISO 16032:2004, cung cấp phương pháp kỹ thuật chuẩn xác để xác định mức áp suất âm từ các thiết bị vận hành trong công trình. Tiêu chuẩn này không chỉ là thước đo cho các đơn vị kiểm định mà còn là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các nhà thầu và kiến trúc sư nghiệm thu hạng mục âm học.
Phạm vi áp dụng và đối tượng thử nghiệm của TCVN 8776:2011
Tiêu chuẩn TCVN 8776:2011 quy định các phương pháp đo mức áp suất âm của thiết bị được lắp đặt cố định trong kết cấu xây dựng. Phạm vi áp dụng lý tưởng cho các không gian có thể tích xấp xỉ hoặc nhỏ hơn 300 m3 như nhà ở, khách sạn, trường học và bệnh viện. Đối với các thính phòng hoặc phòng hòa nhạc lớn, tiêu chuẩn này không dùng làm phương pháp đo chính nhưng các điều kiện vận hành quy định tại Phụ lục B vẫn có thể được tham chiếu.
Các hệ thống thiết bị nằm trong diện điều chỉnh bao gồm:
- Hệ thống vệ sinh, thông gió cơ học, sưởi ấm và làm mát.
- Thang máy, máng thải rác, nồi hơi và quạt gió.
- Máy bơm, các cửa bãi đỗ xe có gắn động cơ và các thiết bị phụ trợ khác.
Mức áp suất âm của thiết bị được xác định dựa trên trọng số A lớn nhất, trọng số C tùy chọn, hoặc mức áp suất âm liên tục tương đương (Leq) trong suốt chu kỳ hoạt động quy định. Các giá trị này phải luôn được tính toán từ phép đo dải octa để đảm bảo độ chính xác.
Quy trình đo đạc và thiết lập vị trí micro theo tiêu chuẩn
Để đảm bảo tính chính xác theo TCVN 8776:2011, hệ thống thiết bị đo phải đáp ứng yêu cầu loại 1 theo EN 61672-1 và bộ lọc dải octa loại 1 theo EN 61260. Quy trình bắt buộc thực hiện tại ba vị trí micro khác nhau trong phòng thử nghiệm.
Vị trí thứ nhất được lựa chọn tại góc phòng có mức áp suất âm trọng số C cao nhất. Micro tại đây tốt nhất nên cách tường 0,5 m và cao hơn sàn nhà 0,5 m. Hai vị trí còn lại được thiết lập trong trường âm vang với khoảng cách tối thiểu giữa các micro là 1,5 m và cách bề mặt phòng ít nhất 0,75 m.
Số lượng phép đo tại mỗi vị trí phụ thuộc vào độ ổn định của nguồn âm. Nếu chênh lệch giữa các kết quả đo của hai phép đo liên tiếp lớn hơn 1,0 dB, số lượng phép đo tại mỗi vị trí phải được tăng thêm tương ứng với giá trị mức chênh lệch đó (làm tròn lên số nguyên gần nhất).
Hiệu chính tiếng ồn nền và tiêu chuẩn hóa kết quả dải octa
Một trong những điểm quan trọng nhất của TCVN 8776:2011 là việc xử lý dữ liệu sau khi đo để loại bỏ ảnh hưởng từ môi trường. Phép đo tiếng ồn nền phải thực hiện cả trước và sau khi đo mức áp suất âm của thiết bị sử dụng trong tòa nhà.
Nguyên tắc hiệu chính được thực hiện như sau:
- Nếu mức ồn nền thấp hơn mức áp suất âm thiết bị từ 10 dB trở lên: Không cần hiệu chính.
- Nếu mức ồn nền thấp hơn thiết bị từ 4 dB đến 10 dB: Sử dụng công thức hiệu chính dải octa.
- Nếu chênh lệch nhỏ hơn 4 dB: Giá trị hiệu chính được giới hạn đến 2,2 dB và phải ghi rõ trong báo cáo rằng kết quả bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn nền.
Ngoài ra, tùy theo yêu cầu, các kết quả dải octa có thể được tiêu chuẩn hóa theo thời gian âm vang chuẩn 0,5 giây (LnT) hoặc chuẩn hóa theo diện tích hấp thụ âm tương đương chuẩn 10 m2 (Ln).
Điều kiện vận hành và chu kỳ hoạt động đặc thù (Phụ lục B)
Để kết quả đo theo TCVN 8776:2011 phản ánh đúng thực trạng, thiết bị phải được vận hành trong các chu kỳ điển hình. Đối với vòi nước, phép đo thực hiện khi mở hoàn toàn vòi, thay đổi nhiệt độ từ tối thiểu đến tối đa và đóng lại. Thang máy phải được khởi động từ mức thấp nhất, dừng tại các tầng trung gian và thực hiện thao tác đóng/ mở cửa.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện vận hành này giúp nhà thầu và kiến trúc sư có bộ dữ liệu chuẩn xác để so sánh với các quy chuẩn xây dựng quốc gia. Mọi sai lệch so với phương pháp thử tiêu chuẩn đều phải được ghi rõ trong báo cáo để đảm bảo tính minh bạch về kỹ thuật.
Ghi chú kỹ thuật: Bài viết dựa trên tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8776:2011. Độ lệch chuẩn của độ tái lập đối với trọng số A ước lượng là 0,8 dB và trọng số C là 1 dB trong điều kiện nguồn âm ổn định.
Liên hệ ngay để nhận tư vấn giải pháp âm học chuyên nghiệp
Để được tư vấn về giải pháp âm học phù hợp nhất cho dự án của bạn.
Hãy liên hệ ngay với Liên Sơn qua:
Hotline: 090.665.3523
Email: info@lienson.com
Website chính thức: https://lienson.com
Facebook: Liên Sơn Acoustic Engineering – Giải pháp âm học
