Khi sự yên tĩnh trở thành một dạng tài sản sống mới
Nhiều thiên tài sáng tạo, không chỉ Schopenhauer và Kant, đều có một đặc điểm chung: Người thông minh thường “ghét tiếng ồn”. Khoa học hiện đại cuối cùng cũng bắt đầu giải mã được lý do tại sao.
Trong một bài viết gần đây trên Psychology Today, tác giả phân tích một góc nhìn thú vị: Những người có tư duy sâu, khả năng sáng tạo cao hoặc trí tuệ nổi bật thường đặc biệt nhạy cảm với tiếng ồn.
Rất nhiều bộ óc lớn trong lịch sử đều có điểm chung là họ cần sự tĩnh lặng để suy nghĩ. Theo triết gia Arthur Schopenhauer, “thiên tài” thực chất là khả năng tập trung tâm trí vào một điểm duy nhất trong thời gian dài và tiếng ồn chính là “kẻ sát hại tư duy”.
Ngày nay, khoa học thần kinh hiện đại cũng đưa ra những kết luận tương tự. Một số nghiên cứu cho thấy người có khả năng sáng tạo cao thường có “sensory gating” thấp hơn, nghĩa là não bộ tiếp nhận môi trường mạnh hơn người bình thường. Điều đó giúp họ kết nối ý tưởng tốt hơn, nhưng đồng thời cũng khiến họ dễ bị quá tải bởi âm thanh, tiếng động hoặc sự hỗn loạn xung quanh.
Câu chuyện của Immanuel Kant
Immanuel Kant (1724-1804), người mà Schopenhauer đã xây dựng triết lý bi quan của mình dựa trên đó, cũng là một người cực kỳ ghét tiếng ồn. Dù là người thích giao du và hay cười, Kant cần sự tĩnh lặng tuyệt đối để viết lách. Theo truyền thuyết, ông đã từng phải chuyển chỗ ở chỉ vì một con gà trống gáy.
Vào tháng 5 năm 1784, Kant đã viết một lá thư gửi cảnh sát trưởng để phàn nàn về “tiếng hát cầu nguyện oang oang của những phạm nhân đạo đức giả trong nhà tù”. Ông không chỉ bị xúc phạm bởi tiếng ồn mà còn bởi sự thiếu chân thành của những lời cầu nguyện đó, thứ mà ông cho rằng chỉ được thực hiện để làm hài lòng cai ngục.
Câu chuyện về Arthur Schopenhauer và sự phẫn nộ với tiếng ồn
Trong tiểu luận Về Tiếng Ồn (1851), Schopenhauer đã đả kích mạnh mẽ nhất không phải là tiếng nói chuyện phiếm, mà là tiếng quất roi trong những con phố hẹp vang vọng (tương đương với tiếng rú ga mô tô hoặc tiếng pô xe độ ngày nay): “Tiếng đập búa, tiếng chó sủa và tiếng la hét của trẻ con thật khủng khiếp; nhưng kẻ thù thực sự của tư duy là tiếng quất roi.”
Ông liên kết hội chứng sợ tiếng ồn (misophonia) với trí tuệ và sự sáng tạo:
“Chắc chắn sẽ có những người mỉm cười trước cảnh ngộ của tôi, vì họ không nhạy cảm với tiếng ồn; nhưng chính những người này cũng không nhạy cảm với lý lẽ, tư tưởng, thơ ca hay nghệ thuật, tóm lại là với bất kỳ loại ấn tượng trí tuệ nào.”
Đối với ông, bộ não của thiên tài giống như một viên kim cương lớn: nếu bị cắt nhỏ ra, nó sẽ mất đi giá trị của một tổng thể. Tiếng ồn chính là thứ “cắt nhỏ” dòng suy nghĩ đó.
Người thành công hiện đại không còn tìm kiếm “sự xa xỉ”. Họ đang đi tìm kiếm sự tĩnh lặng.
Liệu Schopenhauer có đang quá mơ mộng khi liên kết sự nhạy cảm với âm thanh với trí tuệ? Những năm gần đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Northwestern đã phát hiện ra rằng khả năng sáng tạo trong thế giới thực có liên quan đến việc giảm khả năng lọc thông tin cảm giác “không liên quan”.
Phép ẩn dụ về động cơ: Tâm trí thiên tài giống như một động cơ có tỉ số nén cao (high-compression engine). Nó sẽ bị “gõ đầu” (knocking) và hỏng hóc nếu bị nạp loại xăng có chỉ số octane thấp, tức là những thứ vô nghĩa, rác rưởi.
Sự tĩnh lặng là một món quà dành cho trí tuệ, và việc ghét tiếng ồn có thể là một “lời khen ngợi” thầm lặng cho khả năng tư duy sâu sắc của bạn. Đừng cố gắng hòa nhập vào sự ồn ào; hãy học cách tạo ra một thánh đường tĩnh lặng cho riêng mình để những ý tưởng lớn nhất có thể nảy mầm. Đã đến lúc chúng ta cần coi sự tĩnh lặng là một nguồn lực chiến lược thay vì một sự xa xỉ.
(Theo Neel Burton M.A., M.D.)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn giải pháp âm học chuyên nghiệp
Để được tư vấn về giải pháp âm học phù hợp nhất cho dự án của bạn.
Hãy liên hệ ngay với Liên Sơn qua:
Hotline: 0906 653 523
Email: info@lienson.com
Website chính thức: https://lienson.com
Facebook: Liên Sơn Acoustic Engineering – Giải pháp âm học
