Trong các công trình nhiều tầng như căn hộ, khách sạn hay văn phòng, tiếng bước chân, kéo ghế hay rơi vật từ tầng trên thường là nguồn gây khó chịu nhất.
Đây không phải tiếng ồn truyền qua không khí, mà là tiếng ồn va chạm – truyền qua kết cấu sàn và dầm.
Để đánh giá khách quan loại tiếng ồn này, các kỹ sư âm học trên toàn cầu sử dụng ISO 717-2:2013 – tiêu chuẩn quốc tế quy định phương pháp đo và tính toán khả năng cách âm va chạm của sàn và vật liệu xây dựng.
ISO 717-2:2013 là gì?
ISO 717-2:2013 là phần thứ hai trong bộ tiêu chuẩn âm học ISO 717 do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành.
Nếu ISO 717-1 đo khả năng ngăn tiếng ồn trong không khí, thì ISO 717-2 tập trung vào tiếng ồn do va chạm cơ học, ví dụ như tiếng bước chân hay tiếng rung truyền qua sàn.
Tiêu chuẩn này được áp dụng trong cả phòng thí nghiệm và hiện trường, nhằm quy đổi các kết quả đo phức tạp ở nhiều dải tần thành những chỉ số đơn giản, dễ so sánh – điển hình là Ln,w, LnT,w và ΔLw.
Chúng là cơ sở để đánh giá hiệu quả cách âm sàn trong mọi loại công trình.
Đo đạc âm học đúng theo ISO 717-2:2013
Cốt lõi của ISO 717-2 nằm ở phép đo tiêu chuẩn bằng máy gõ (tapping machine) – thiết bị gồm năm búa thép nhỏ rơi luân phiên xuống sàn với tần suất 10 lần/giây.
Máy này mô phỏng tiếng bước chân trong thực tế, giúp đo chính xác mức âm truyền xuống tầng dưới.
Phép đo được thực hiện trên các dải tần từ 100 Hz đến 3150 Hz, bao trùm toàn bộ phổ tiếng va chạm.
Các kết quả đo được so sánh với đường cong tham chiếu chuẩn của ISO; chuyên gia sẽ dịch đường cong này cho đến khi tổng sai lệch giữa kết quả và đường chuẩn nằm trong giới hạn cho phép.
Giá trị tại 500 Hz sau khi cân chỉnh chính là Ln,w – chỉ số mô tả mức áp suất âm do va chạm truyền qua sàn.
Nếu phép đo tiến hành tại hiện trường, giá trị tương ứng được ký hiệu LnT,w.
Cả hai chỉ số này đều có đơn vị là decibel (dB), và càng thấp thì khả năng cách âm va chạm càng tốt.
ΔLw – thước đo hiệu quả của lớp phủ sàn
Một sàn bê tông trần, dù dày, vẫn truyền rung động mạnh xuống tầng dưới.
Vì vậy, ISO 717-2:2013 còn giới thiệu chỉ số ΔLw (Weighted Reduction in Impact Sound Pressure Level) để đánh giá mức cải thiện khi sử dụng lớp phủ sàn hoặc sàn nổi.
Phép thử được tiến hành trên sàn bê tông tham chiếu dày 120 mm, có độ cách âm va chạm là Lnw 78 dB.
Sau đó, người ta phủ vật liệu cần kiểm tra (lớp lót dưới vữa, thảm, vinyl, sàn gỗ nổi …) và đo lại.
Sự chênh lệch giữa hai kết quả đo chính là ΔLw – cho biết lớp phủ giảm được bao nhiêu decibel tiếng ồn va chạm.
Ví dụ:
- Cao su non chất lượng tốt có ΔLw ≈ 18 dB → giảm khoảng 70 % năng lượng tiếng bước chân.
- Thảm nỉ dày có ΔLw 20 dB → phù hợp cho căn hộ cao cấp hoặc khách sạn.
- Lớp phủ mỏng ΔLw ≈ 10 dB → hiệu quả thấp, chỉ nên dùng ở khu phụ trợ.
Như vậy, Ln,w phản ánh mức ồn sàn truyền xuống, còn ΔLw thể hiện khả năng cải thiện của lớp phủ.
Khi xem báo cáo thử nghiệm, nhà đầu tư chỉ cần nhớ:
Ln,w càng thấp và ΔLw càng cao → sàn càng yên tĩnh.
Cách hiểu đúng về chỉ số Ln,w
Ln,w (Weighted Normalized Impact Sound Pressure Level) là chỉ số cốt lõi trong đánh giá cách âm va chạm.
Nó thể hiện mức âm trung bình mà sàn truyền qua kết cấu.
Dưới đây là mức tham chiếu để hình dung:
| Loại công trình | Mức Ln,w khuyến nghị | Đánh giá |
| Nhà ở thông thường | 60 – 65 dB | Đạt mức cơ bản |
| Căn hộ cao cấp | ≤ 55 dB | Yên tĩnh rõ rệt |
| Khách sạn, văn phòng hạng A | ≤ 50 dB | Tiện nghi cao cấp |
Mỗi khi Ln,w giảm 10 dB, năng lượng âm thanh truyền qua sàn giảm khoảng 10 lần.
Đây là con số đo được bằng thiết bị, không dựa cảm tính, nên được các kỹ sư sử dụng như thước đo đáng tin cậy nhất về chất lượng cách âm sàn.
Vì sao ISO 717-2:2013 quan trọng với nhà đầu tư?
- Đảm bảo chất lượng công trình: giúp đánh giá khả năng cách âm sàn bằng số liệu định lượng, tránh cảm tính.
- Giảm khiếu nại sau bàn giao: tiếng bước chân là nguyên nhân khiếu nại phổ biến nhất trong chung cư cao tầng.
- Tăng giá trị dự án: công trình đạt chuẩn ISO 717-2 thường được đánh giá cao về tiện nghi âm thanh.
- Phù hợp với chuẩn quốc tế: ISO 717-2 là nền tảng để đối chiếu với các tiêu chuẩn châu Âu và hệ thống chứng nhận công trình xanh.
Kết luận
Nếu ISO 717-1:2013 đo khả năng cách âm không khí, thì ISO 717-2:2013 là chuẩn mực để đánh giá cách âm va chạm – yếu tố quyết định sự yên tĩnh giữa các tầng.
Chỉ khi hai tiêu chuẩn này được áp dụng song song, công trình mới đạt hiệu quả cách âm toàn diện.
Vì vậy, khi lựa chọn vật liệu hoặc nghiệm thu sàn, hãy kiểm tra báo cáo thử nghiệm có ghi “Đánh giá theo ISO 717-2 theo ISO 717-2:2013”.
Đó là cách chắc chắn nhất để đảm bảo rằng chỉ số Ln,w và ΔLw bạn thấy là kết quả đo đạc chuẩn mực, khách quan và đáng tin cậy.
Liên hệ ngay để nhận tư vấn thi công cách âm chuyên nghiệp
Để được tư vấn miễn phí về giải pháp thi công cách âm phù hợp nhất cho dự án của bạn.
Hãy liên hệ ngay với Liên Sơn qua:
Hotline: 090.665.3523
Email: info@lienson.com
Website chính thức: https://lienson.com
Tìm hiểu thêm về đội ngũ chuyên gia âm học của Liên Sơn, và những câu chuyện thú vị đằng sau các dự án tại Facebook: Liên Sơn Acoustic Solutions – Giải pháp âm học
Xem thêm
Cách âm trong xây dựng: Khái niệm, phương pháp và nguyên lý cách âm Mass-Air-Mass
Chi tiết về cách âm sàn chuyên nghiệp cho công trình lớn
